Skip Navigation
 

Schemat przekroju nerki, provet.com.pl

1 prawidłowa 2-ostra nn 3-przewlekła nn

ZDROWIE PSA » CHOROBY NEREK

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK




Przewlekła niewydolność nerek u psów i kotów czyli dlaczego bez nerek ani rusz...



Wstęp
Nerki to parzyste narządy o fasolowatym kształcie leżące w okolicy lędźwiowej jamy brzusznej. Miąższ nerki składa się z kory i rdzenia, a podstawową „cegiełką” budującą narząd jest nefron.

Do głównych zadań nerek należy wytwarzanie moczu. Jest on zagęszczonym produktem filtracji krwi przez nerki. Wraz z moczem wyrzucane są toksyczne związki, „śmieci” powstałe w czasie procesów metabolicznych przebiegających w organizmie, jak i niektóre hormony oraz substancje biologicznie czynne.

Inne kluczowe zadania nerek to regulacja gospodarki wodnej (oszczędzanie wody przez zagęszczanie moczu, wydalanie nadmiaru pobranej wody), kwasowo-zasadowej (utrzymywanie stałego pH krwi) i mineralnej (gospodarka jonami, produkcja czynnej formy wit.D, czyli kalcytriolu).

Poza funkcją „przetwórni” nerki są również „fabryką”. Produkują prostaglandyny (głównie PGE2), reninę ( biorą udział w regulacji ciśnienia krwi) oraz erytropoetynę, która stymuluje szpik kostny do produkcji czerwonych krwinek.

Objawy przewlekłej niewydolności, czyli zbliżają się kłopoty...
Biorąc pod uwagę zadania nerek, można wyobrazić sobie rozległe skutki ich „awarii”. Nerki posiadają jednak dużą rezerwę czynnościową. Oznacza to, że kliniczne efekty niewydolności stają się widoczne dopiero przy bardzo znacznym uszkodzeniu, obejmującym ok. 75% miąższu nerek. Choroba zatem rozwija się podstępnie i bardzo późno daje o sobie znać.
Rys.1

Niewydolne nerki tracą zdolność do zagęszczania moczu. Dochodzi do zwiększonej utraty wody, co skutkuje odwodnieniem. Chore zwierzę wydala duże ilości rozcieńczonego moczu i wykazuje wzmożone pragnienie. Może być to jeden z pierwszych objawów postępującej niewydolności nerek.

W miarę zmniejszania się ilości sprawnych nefronów spadają zdolności filtracyjne narządu. Pozostałe czynne nefrony próbują przejąć funkcje tych utraconych. Powstaje „błędne koło”- zbyt obciążone pracą nefrony zaczynają obumierać, co pogłębia stan niewydolności narządu. Rozwój choroby u kotów jest często stopniowy ( tzn. trwa miesiące lub lata), natomiast u psów nagły lub nierównomierny (tygodnie, miesiące). W przebiegu przewlekłej niewydolności nerek można wyróżnić pewne stadia.


Stadia przewlekłej niewydolności nerek u kotów (wg IRIS)

I Brak azotemii Kreatynina [ mg/dl] < 1,6
II Nieznaczna azotemia Kreatynina [ mg/dl] 1,6 – 2,8
III Umiarkowana azotemia Kreatynina [ mg/dl] 2,9 – 5,0
IV Nasilona azotemia Kreatynina [ mg/dl] > 5,0


Stadia przewlekłej niewydolności nerek u psów (wg IRIS)

I Brak azotemii Kreatynina [ mg/dl] < 1,4
II Nieznaczna azotemia Kreatynina [ mg/dl] 1,4 – 2,0
III Umiarkowana azotemia Kreatynina [ mg/dl] 2,1 – 5,0
IV Nasilona azotemia Kreatynina [ mg/dl] > 5,0


Jako kryterium przy określaniu etapu PNN przyjęto stężenie kreatyniny w surowicy krwi, które najlepiej koreluje z wielkością filtracji kłębuszkowej w nerkach.

W stadium pierwszym zaburzenia w obrębie nerek są maskowane przez mechanizmy wyrównawcze, dlatego też nie pojawiają się żadne objawy kliniczne i zwierzę wydaje się z pozoru zupełnie zdrowe. Na tym etapie można wykryć spadek zdolności zagęszczania moczu oraz różne patologiczne jego składniki.

Na drugim etapie objawy kliniczne również nie występują, jednak na uszkodzenie nerek wskazuje podwyższony poziom kreatyniny w surowicy krwi.

Etap trzeci to stadium przejściowe, w którym mogą pojawiać się objawy mocznicy (patrz niżej).

Stadium czwarte. Nerki nie są w stanie wydalić ciągle powstających w organizmie produktów przemiany materii (fosforanów, siarczanów, guanidyny, indolu, amoniaku, mocznika, amin i in.). Nagromadzenie takich „śmieci” metabolicznych prowadzi do zatrucia i uszkodzeń w obrębie różnych narządów. Dochodzi do uszkodzenia błony śluzowej żołądka, co objawia się wymiotami (pogłębiają odwodnienie) i spadkiem apetytu, jamy ustnej (owrzodzenia, nieprzyjemny zapach z pyska), serca, może występować biegunka i zapalenie płuc.

Taki zestaw objawów nazywa się zespołem mocznicowym .

U części kotów dochodzi do osłabienia mięśni, ich bolesności (zwłaszcza przy zginaniu szyi), sztywnego chodu i jadłowstrętu na skutek zwiększonego wydalania potasu.

Pojawiają się ogólnoustrojowe skutki utraty witamin rozpuszczalnych w wodzie (wit.C, wit.z grupy B).

Zachwianie równowagi kwasowo-zasadowej prowadzi do tzw. kwasicy metabolicznej, czyli nadmiaru kwaśnych produktów przemiany materii (brak apetytu, wymioty, senność, utrata masy mięśniowej).
Na skutek zwiększonego uwalniania reniny pojawia się nadciśnienie tętnicze, co skutkuje uszkodzeniem serca (przerost lewej komory), ośrodkowego układu nerwowego i samych nerek oraz u kotów może prowadzić do utraty wzroku z powodu odklejenia siatkówki.

W zaawansowanej niewydolności nerek pojawia się niedokrwistość, spada produkcja czerwonych krwinek na skutek niedoboru nerkowej erytropoetyny. Ten stan pogarsza skłonność do krwawień spowodowana zaburzeniami w krzepnięciu, owrzodzeniami w obrębie błony śluzowej żołądka, a także niewydolność szpiku kostnego spowodowana zatrzymanymi w organizmie toksynami. Anemia prowadzi do silnego osłabienia zwierzęcia.

Zwiększony poziom fosforu i niedobór kalcytriolu powoduje wtórną nadczynność przytarczyc odpowiadających za regulację stężenia wapnia we krwi. Wapń jest słabo wchłaniany z przewodu pokarmowego, a jego stężenie w surowicy utrzymywane jest kosztem uwalniana z kości. Pojawiają się zmiany takie jak włókniejące zapalenie kości lub rozmiękanie kości (osteodystrofia nerkowa). Jednocześnie w organizmie mogą powstawać ogniska zwapnienia tkanek.

Zatruciu ulega ośrodkowy układ nerwowy zwierzęcia, co objawia się apatią, zaburzeniami świadomości, drżeniami, świądem, a w końcowym etapie śpiączką (tzw. encefalopatia mocznicowa).


Przyczyny przewlekłej niewydolności nerek, czyli nie ma dymu bez ognia...
Przyczyny PNN można podzielić na kilka grup. Zarówno wśród psów jak i kotów zdarzają się uwarunkowane genetycznie zmiany w obrębie nerek. Ponadto do ich przewlekłej niewydolności przyczyniać mogą się również choroby infekcyjne, metaboliczne, tła immunologicznego, urazy i in.
Szczegółowe zestawienie zawierają poniższe zestawienia:

Wybrane rasy psów predysponowane do dziedzicznych nefropatii

Amyloidoza: (skrobiawica:
Shar-pei, angielski foxhound

Kłębuszkowe zapalenie nerek:
Berneński pies pasterski

Choroba kłębuszków:
Rottweiler

Torbielakogruczolakorak:
Owczarek niemiecki

Wielotorbielowatość nerek:
Bull terier, Cairn terrier, WestHighland White Terrier

Postępująca nefropatia:
Lhasa Apso, Shih-Tzu

Dysplazja nerkowa:
Alaskan Malamut, Chow Chow, Golden Retriever, Sznaucer miniaturowy, Pudel standard

Jednostronna agenezja nerkowa:
Beagle

Do wrodzonych zaburzeń u kotów należy wielotorbielowatość nerek. Wada ta występuje u kotów perskich i innych, i zazwyczaj łączy się z mnogimi torbielami również w obrębie wątroby.

Przyczyny nabytej niewydolności nerek u psów
Infekcje:
- Zapalenie miedniczek nerkowych, leptospiroza, babeszjoza

Nowotwory:
- Chłoniak nerki

Uszkodzenia alergiczne:
- Wstrząs anafilaktyczny

Choroby metaboliczne:
- Nadczynność kory nadnerczy, kamica moczowa

Urazy:
- Pęknięcie pęcherza moczowego, uraz moczowodów, pęknięcie cewki moczowej, uraz nerki, wstrząs septyczny, powikłania operacyjne

Dysfunkcje krążeniowe:
- Zawał nerki, zastoinowa niewydolność serca

Uszkodzenia toksyczne:
- Wstrząs septyczny, ropomacicze, leki nefrotoksyczne, znieczulenie, glikol etylenowy

Choroby idiopatyczne i immunologiczne:
- Amyloidoza, kłębuszkowe zapalenie nerek na tle immunologicznym, śródmiąższowe zapalenie nerek (...)

Strony: 1 2 Następna »
 
 
« powrót|drukuj